عزت الله مولايى نيا همدانى

191

نسخ در قرآن ( فارسى )

نويسندگان ادعا نسخ تلاوتشان شده على رغم ميل آنان : اولا : در كتابهاى فريقين باقى مانده‌اند و از صدر اسلام تا كنون ، محل بحث و گفتگو و نفى اثبات دانشمندان قرار گرفته‌اند ، اگر حرفشان درست مىبود ، مىبايست تاكنون همهء آنها فراموش گردد . ثانيا : در رواياتى كه مثبتين نسخ تلاوت جهت اثبات نظريهء خود آورده‌اند ، هرگز خبرى از فراموشى « آيه و يا آياتى » در زمان خود پيامبر گرامى اسلام - صلّى اللّه عليه و آله - نيست . جز يك دسته روايات ضعيف و بىپايه‌اى كه به هيچ عنوان قابل اعتنا نمىباشند كه ما در بحث نقد نظريهء نسخ تلاوت و حكم با هم ، نادرستى و بىپايگى همهء آنها را اثبات كرديم و نشان داديم كه پژوهشگران ژرف‌نگر از اهل سنت ، بويژه متأخرين آنان نيز آنها را مورد تخطئه قرار داده و به ديوارشان مىزنند « 1 » . ثالثا : فراموش گردانيدن ، آيا فراگير آيات منسوخ هم هست ، يا تنها غير آنها را فرا مىگيرد ؟ پس چه فرقى هست ما بين « إنساء » و « نسخ » و اگر « إنساء » شامل آيات غير منسوخ نيز گشته است ، در اين صورت لازمه‌اش از ميان رفتن آيات فراوانى از قرآن كريم و كاستى شريعت و تفريط در اعمال و تكاليف اسلامى لازم مىآيد . و اين همان ابطال دين است كه مردود و باطل و محكوم است - معاذنا اللّه عن ذالك - و علاوه بر آن ، ديگر هيچ اعتقادى بر قرآن و احكام اسلام نمىماند چرا كه با اين فرض قرآن كريم - نعوذ باللّه - دچار تحريف ( كاستى ) گرديده و ديگر نمىتواند قابل اعتماد باشد . و حال آنكه احتمال هر گونه تحريف در قرآن - ( چه فزونى و چه كاستى و چه تغيير و تبديل ) به اجماع مسلمين از همه فرق آن يك سراب بوده و به دلايل عقلى و

--> ( 1 ) جهت اطلاع بيشتر ر . ك : محمد هادى معرفت ، پيشين ، ج 2 ، صص 288 - 289 و نيز به مصطفى زيد ، پيشين ، ج 1 ، صص 15 و 285 ، فقرهء 392 . و امام سرخسى ، اصول پيشين ، ج 2 ، صص 77 - 81 به گزارش التمهيد فى علوم القرآن ، ج 2 ، ص 288 . نيز ر . ك : على حسن العريض ، پيشين ، صص 216 - 219 . بدر الدين زركشى ، پيشين ، ج 2 ، ص 170 . محمد بن مكى بن ابى طالب القيسى ، پيشين ، ج 50 ، ص 51 . محمد عبد السلام كفايى و عبد اللّه الشريف ، فى علوم القرآن ( دراسات و محاضرات ) ، چاپ اول ، بيروت لبنان - دار النهضة العربيه ، قسم اول ( 1972 م ) 117 و ديگر مداركى كه قبلا نام برديم .